Bu bildiride “kentsel dönüşüm” senaryosu içerisinde yer alan aktörleri tartışmakla birlikte senaryonun çekileceği İstanbul kentinde oluşturulmaya çalışılan kurguya değineceğiz. Bugünün siyasal, toplumsal ve mesleki yaşamında sıkça dile getirilen “uzlaşma, ortaklık” şiarının kentsel dönüşüm üzerinde nasıl uygulama alanı bulduğunu; iktidarın, yerel yönetimlerin akademik ve mesleki camiaların özünde sermayenin akışkanlığı ve birikimini geliştirmesinde ne gibi ilişki biçimleri içerisinde yer aldığını alenileştirmeye çabalayacağız. Baştan belirlemekte yarar var, ne yazık ki senaryodan habersiz olarak oynatılan/oynatılacak biz kentlilerin yaşamları bu senaryonun ana temasını oluşturmaktadır. Bu noktadan hareketle, bildirinin amacı kurgulanan senaryoyu açık etmek ve sonrasında da aslında kalemin kimlerin elinde olduğunu göstermektir.

 Giriş

Kapitalist sömürgeciliğin egemenliğini pekiştirdiği günümüz dünyasında kentlerimiz sermayenin fütursuz hareketi ve bu fütursuzluğun önünü açan yönetim anlayışlarının saldırıları ile karşı karşıyadır. Yaşanan bu sürecin olağan bir gidişat olduğunu savunan ve ifade edenler olabilir; ancak biz bunun günümüz siyasal sürecinin yansıması ve sonucu olarak toplumsal yaşama topyekun bir saldırı olduğunu düşünüyoruz. Bir siyasal projenin uygulanışı olan bu saldırı yaşamlarımızın ve yaşam alanlarımızın talan edilişinden başka bir şey değildir. 

Kentliden soyutlanan kentler kurmayı hedefleyen, kentlere tepeden inme kimlikler yapıştıran, insanı özünden ve toplumsal yaşamdan uzaklaştıran bir hayat kurgulanmaktadır bugün. Bu kurgu ile rantı yükseltilen kentlerimizde her gün türlü sorunlarla yüzyüze geliyor, hayatlarımızdan ödün vermek zorunda kalıyor ve yaşama, barınma, sağlık, eğitim gibi temel haklarımızdan sinsice mahrum bırakılıyoruz. Evlerimiz yıkılıyor, okullarımız satılıyor, ormanlarımız yapılaşmaya açılıyor. Kısaca yaşama hakkımız elimizden alınıyor. Ve bu problemlerle karşı karşıya kalan çoğunluk ise ses çıkar(a)mıyor ya da çıkarmak için çaba sarfetmiyor, hatta bir kesim bu süreçten kendine pay çıkarmaya çalışıyor. 

Bu kentte yıkım var. Daha önce benzeri görülmemiş bir şiddet dalgası evlerin duvarlarını dövüyor. Kaderleri kağıt üstünde bir mürekkep lekesine indirgenmiş milyonlarca insan kentten siliniyor. Yaşama ve barınma gibi temel hakları ellerinden alınan, mafya kurşunuyla göçe zorlanan, açlık ve ölüme terk edilen, kentten sürülen insanlar İstanbul’un yaşadığı dönüşümün tanıkları. Onlar artık kentin ihtiyaç duymadığı işçiler, aç bıraktığı işsizleridir. Bu yoksul halk artık küresel bir cazibe merkezi olmaya aday olan İstanbul’un nezih sokaklarına yakışmıyor. Fabrikalar, tersaneler, demiryolları gibi işçiler de seçkinlerin göz zevkine hitap etmiyor. Kentsel dönüşüm medyaya, kenti özel mülkleri gibi gören sermayedarların bahar temizliği gibi yansıtılıyor.